Zasady latynizacji z języków posługujących się
niełacińskimi systemami zapisu

 

Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przyjęła poniższe zasady latynizacji jako zalecane do stosowania w Polsce dla nazw geograficznych z danego języka. W przypadku większości języków państwowych ustalona jest zarówno transliteracja (lub międzynarodowy system latynizacji), jak i polska transkrypcja fonetyczna. Wyjątkiem jest tu kilka języków azjatyckich (chiński, japoński, koreański, tajski, laotański, birmański i khmerski), dla których zalecane jest stosowanie tylko międzynarodowej latynizacji (brak jest również transkrypcji dla języka berberskiego – nie została ona opracowana przez Komisję).

  • amharski – system BGN/PCGN* 1967 oraz transkrypcja polska
  • arabski – system zalecony przez ONZ w 1972 r. oraz transkrypcja polska
  • bengalski – system ISO** 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • berberski – system marokańskiego Królewskiego Instytutu Kultury Berberskiej
  • białoruski – oficjalny system białoruski z 2007 r., zalecony przez ONZ w 2012 r. oraz transkrypcja polska
  • birmański – system BGN/PCGN 1970
  • bułgarski – oficjalny system bułgarski z 2006 r., zalecony przez ONZ w 2012 r. oraz transkrypcja polska
  • chiński – system fonetyczny pinyin (Hànyǔ Pīnyīn) bez znaków tonalnych, zalecony przez ONZ w 1977 r. oraz (tylko dla Tajwanu) system Wade’a-Gilesa 1892
  • dari – system KSNG*** 2005 (zmodyfikowany system latynizacji ONZ z 1967 r. dla języka perskiego) oraz transkrypcja polska
  • dzongkha – bhutański system Roman Dzongkha 1994 oraz transkrypcja polska
  • grecki – system ISO 843:1997 oraz transkrypcja polska
  • gruziński – oficjalny system gruziński z 2002 r. (BGN/PCGN 2009) oraz transkrypcja polska
  • hebrajski – system izraelski z 1957 r. oraz transkrypcja polska
  • hindi – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • japoński – zmodyfikowany system Hepburna ze znakami diakrytycznymi
  • kazachski – system ISO 9:1995 oraz transkrypcja polska
  • khmerski – system BGN/PCGN 1972, zalecony przez ONZ w 1972 r.
  • kirgiski – system ISO 9:1995 oraz transkrypcja polska
  • koreański – system McCune’a-Reischauera 1939 oraz system południowokoreański z 2000 r. (zmodyfikowany system Ministerstwa Edukacji Korei Południowej)
  • kurdyjski – system latynizacji oparty na zapisie kurmancî oraz transkrypcja polska
  • laotański – system BGN/PCGN 1966
  • macedoński – oficjalny system jugosłowiański, zalecony przez ONZ w 1977 r. oraz transkrypcja polska
  • malediwski – Maldivian Government 1987 System oraz transkrypcja polska
  • mongolski – system Narodowego Centrum Standaryzacji i Miar Mongolii 2003 oraz transkrypcja polska
  • nepalski – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • ormiański – system BGN/PCGN 1981 oraz transkrypcja polska
  • paszto – system KSNG 2005 (zmodyfikowany system BGN/PCGN z 1968 r.) oraz transkrypcja polska
  • perski – system KSNG 2005 (zmodyfikowany system latynizacji ONZ z 1967 r.) oraz transkrypcja polska
  • rosyjski – system GOST**** 1983, zalecony przez ONZ w 1987 r. oraz transkrypcja polska  
  • serbski – zapis w alfabecie łacińskim języka serbskiego (srpska latinica)
  • syngaleski – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • tadżycki – system KSNG 2005 (zmodyfikowany system ISO 9:1995) oraz transkrypcja polska
  • tajski – zmodyfikowany system Królewskiego Instytutu Tajlandii, zalecony przez ONZ w 2002 r.
  • tamilski – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • ukraiński – oficjalny system ukraiński z 2010 r., zalecony przez ONZ w 2012 r. oraz transkrypcja polska
  • urdu – system KSNG 2005 (na podstawie schematu transliteracyjnego stosowanego przez Zografa) oraz transkrypcja polska

Ponadto stosowane są następujące zasady (nie zostały dotychczas formalnie przyjęte przez Komisję):

  • hindi fidżyjskie – system ISO 15919:2001 dla języka hindi oraz transkrypcja polska
  • tigrinia – system BGN/PCGN 1994 oraz transkrypcja polska
  • abazyjski – system ISO 9:1995
  • abchaski – system ISO 9:1995 oraz transkrypcja polska
  • adygejski – system ISO 9:1995
  • ałtajski – system ISO 9:1995
  • asamski – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • baszkirski – system ISO 9:1995
  • buriacki – system ISO 9:1995
  • chakaski – system ISO 9:1995
  • chiński w dialekcie kantońskim – system fonetyczny jyutping, bez zapisu tonów, Towarzystwa Lingwistycznego Hongkongu z 1993 r.
  • czeczeński – system ISO 9:1995
  • czuwaski – system ISO 9:1995
  • gudźarati – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • inguski – system ISO 9:1995
  • jakucki – system ISO 9:1995
  • kabardyjski (czerkieski) – system ISO 9:1995
  • kałmucki – system ISO 9:1995
  • kannada – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • karaczajsko-bałkarski – system ISO 9:1995
  • komi – system ISO 9:1995
  • konkani – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • malajalam – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • manipuri – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • marathi – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • maryjski stepowy – system ISO 9:1995
  • maryjski górski – system ISO 9:1995
  • mordwiński erzjański – system ISO 9:1995
  • mordwiński mokszański – system ISO 9:1995
  • orija – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • osetyjski – system ISO 9:1995 oraz transkrypcja polska
  • pendżabski – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • rusiński (karpackorusiński) – zmodyfikowany międzynarodowy slawistyczny system transliteracji cyrylicy oraz transkrypcja polska
  • rusiński (pannońskorusiński) – zmodyfikowany międzynarodowy slawistyczny system transliteracji cyrylicy oraz transkrypcja polska
  • tatarski – system ISO 9:1995
  • telugu – system ISO 15919:2001 oraz transkrypcja polska
  • tuwiński – system ISO 9:1995
  • tybetański – chiński system fonetyczny pinyin dla języka tybetańskiego (Zàngwén Pīnyīn) zalecony przez ONZ oraz system Wylie’a z 1959 r.
  • udmurcki – system ISO 9:1995
  • ujgurski – chiński alfabet fonetyczny pinyin dla języka ujgurskiego w zapisie uproszczonym i pełnym zalecony przez ONZ

Komisja przyjęła także, zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 14 lutego 2012 r. w sprawie państwowego rejestru nazw geograficznych, zasady latynizacji nazw z języka łemkowskiego.



*system BGN/PCGN – wspólny system przyjęty przez U.S. Board on Geographic Names oraz Permanent Committee on Geographical Names for British Official Use.

**system ISO – system Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (International Organization for Standardization) przyjęty jako norma.
***system KSNG – system Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej, przeważnie będący modyfikacją innego systemu.
****GOST – Gosudarstvennyj standart (państwowa norma, dawniej Związku Radzieckiego, obecnie Rosji).