Nazwy w językach mniejszości w Polsce


1 maja 2005 roku weszła w życie „Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym”. W ustawie zostały uregulowane między innymi zasady używania języków mniejszości oraz nazewnictwa geograficznego w tych językach.

Ustawa dopuszcza używanie języka mniejszościowego jako języka pomocniczego, w kontaktach z organami gminy oraz w postępowaniu sądowym pierwszej instancji. Język mniejszości, jako język pomocniczy może być używany wyłącznie na terenach gmin, w których liczba mieszkańców należących do mniejszości, której język ma być używany jako język pomocniczy, wynosi co najmniej 20% mieszkańców i gmina została wpisana do „Urzędowego rejestru gmin, w których używany jest język pomocniczy” (Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie Urzędowego Rejestru Gmin, w których jest używany język pomocniczy). Wpis do „Rejestru” dokonywany jest wyłącznie na wniosek rady gminy, w której ma obowiązywać język mniejszościowy.

Ustawa określa także, że obok ustalonych w języku polskim nazw geograficznych mogą być używane, jako nazwy dodatkowe, tradycyjne nazwy w języku mniejszości dla miejscowości, obiektów fizjograficznych oraz ulic. Nazwy miejscowości niezamieszkanych, obiektów fizjograficznych oraz ulic, placów itp. w językach mniejszości mogą być ustalone tylko w gminach, w których mniejszość, w której języku ma być ustanowiona nazwa, stanowi co najmniej 20% mieszkańców. W przypadku miejscowości zamieszkanych, nazwy mniejszościowe mogą być ustalane również dla gmin nie spełniających wymogu ilościowego liczby zamieszkującej jej mniejszości. Dla takich miejscowości można wprowadzić nazwę dodatkową o ile w wyniku konsultacji, których zasady i tryb przeprowadzenia określa rada gminy, za taką nazwą opowie się ponad 50% mieszkańców. Nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych w językach mniejszości mogą być wprowadzone na terenie całej gminy lub jej części. Nazwy te nie mogą być stosowane samodzielnie i muszą zawsze wystąpić po oficjalnej nazwie w języku polskim. Nazwy w językach mniejszości, w przeciwieństwie do nazw w języku polskim, nie są nazwami oficjalnymi, tylko nazwami dodatkowymi (pomocniczymi). Nazwy w językach mniejszości nie mogą nawiązywać do nazw z okresu 1933-45 nadanych przez władze Trzeciej Rzeszy Niemieckiej lub Związku Radzieckiego. Dodatkowe nazwy w językach mniejszości zaczynają obowiązywać po wpisaniu ich do „Rejestru gmin, na obszarze których używane są nazwy w języku mniejszości” (Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie Rejestru gmin, na których obszarze są używane nazwy w języku mniejszości, wzorów wniosków o wpisanie do tego Rejestru oraz o ustalenie dodatkowej nazwy miejscowości lub obiektu fizjograficznego w języku mniejszości narodowej lub etnicznej albo w języku regionalnym).
Dotychczas (stan na 18 lipca 2016 r.) dodatkowe nazwy wprowadzono dla 1240 miejscowości i ich części znajdujących się w 59 gminach (wprowadzono nazwy niemieckie, kaszubskie, litewskie, białoruskie i łemkowskie), nie wprowadzono natomiast żadnych dodatkowych nazw dla obiektów fizjograficznych oraz ulic.

Lista gmin wpisanych do „Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości”


Lista gmin wpisanych do „Urzędowego rejestru gmin, w których jest używany
język pomocniczy”:


Język białoruski:
Gmina Czyże (powiat hajnowski; od 08.02.2010 r.) 

Gmina miejska Hajnówka (powiat hajnowski; od 3.12.2007 r.)
Gmina Hajnówka (powiat hajnowski; od 28.05.2010 r.)
Gmina Narewka (powiat hajnowski; od 16.06.2009 r.)
Gmina Orla (powiat bielski; od 07.05.2009 r.)

Język kaszubski:
Gmina Linia (powiat wejherowski; od 23 kwietnia 2012 r.) 

Gmina Luzino (powiat wejherowski; od 21 lutego 2014 r.)
Gmina Parchowo (powiat bytowski; od 16.08.2006 r.)
Gmina Sierakowice (powiat kartuski; od 23.10.2007 r.)
Gmina Żukowo (powiat kartuski; od 17.07.2013 r.)


Język litewski
:
Gmina Puńsk (powiat sejneński; od 25.05.2006 r.)


Język niemiecki:
Gmina Biała (powiat prudnicki; od 06.03.2006 r.)
Gmina Bierawa (powiat kędzierzyńsko-kozielski; od 23.04.2007 r.)
Gmina Chrząstowice (powiat opolski; od 25.01.2006 r.)
Gmina Dobrodzień (powiat oleski; od 13.05.2009 r.)
Gmina Dobrzeń Wielki (powiat opolski; od 22.04.2009 r.)
Gmina Głogówek (powiat prudnicki; od 22.04.2009 r.)
Gmina Izbicko (powiat strzelecki; od 06.03.2006 r.)
Gmina Jemielnica (powiat strzelecki; od 28.08.2006 r.)
Gmina Kolonowskie (powiat strzelecki; od 22.09.2006 r.)
Gmina Komprachcice (powiat opolski; od 04.06.2009 r.)
Gmina Lasowice Wielkie (powiat kluczborski; od 18.10.2006 r.)
Gmina Leśnica (powiat strzelecki; od 17.05.2006 r.)
Gmina Murów (powiat opolski; od 22.04.2009 r.)
Gmina Prószków (powiat opolski; od 11.07.2006 r.)
Gmina Radłów (powiat oleski; od 25.01.2006 r.)
Gmina Reńska Wieś (powiat kędzierzyńsko-kozielski; od 26.10.2006 r.)
Gmina Strzeleczki (powiat krapkowicki; od 17.05.2006 r.)
Gmina Tarnów Opolski (powiat opolski; od 15.02.2007 r.)
Gmina Turawa (powiat opolski; od 12.09.2008 r.)
Gmina Ujazd (powiat strzelecki; od 28.08.2006 r.)
Gmina Walce (powiat krapkowicki; od 04.04.2006 r.)
Gmina Zębowice (powiat oleski; od 23.10.2007 r.)