Urzędowe nazwy miejscowości (2012, 2015)

 

    Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części został ogłoszony rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części, które ukazało się w Dzienniku Ustaw z 13 lutego 2013 roku (poz. 200). Jest to drugi wykaz zawierający wszystkie urzędowo ustalone nazwy miejscowości i ich części, jaki ukazał się w Polsce. Poprzednim był „Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce” ogłoszony zarządzeniem nr 15 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 10 lipca 1980 roku w sprawie ustalenia wykazu miejscowości w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.Urz. MAGTiOŚ Nr 4 poz. 9) zwierający ok. 111000 nazw. W wykazie tym zawartych zostało 103225 nazw, w tym 908 nazw miast, 6708 nazw części miast, 43051 nazw wsi, 36349 nazw części wsi, 5136 nazw osad. 



    Dnia 19 października 2015 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw (poz. 1636) obwieszczenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. Jest to drugi wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części z obszaru Polski, jaki został opublikowany zgodnie z zapisami ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych. W nowym wykazie uwzględniono zmiany w nazewnictwie, które zaszły w ciągu trzech lat od poprzedniej publikacji, a ogłaszane były rozporządzeniami Ministra Administracji i Cyfryzacji dotyczącymi ustalenia, zmiany lub zniesienia urzędowych nazw miejscowości oraz Rady Ministrów dotyczącymi zmian w podziale administracyjnym. W wykazie uwzględniono 103086 nazw, w tym 915 nazw miast, 6710 nazw części miast, 43068 nazw wsi, 36263 nazwy części wsi, 5132 nazwy osad.



    Podstawą wyjściową do opracowania wykazu z 2012 roku był „Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce” oraz wszystkie zmiany formalne dokonane po 1980 r. zawarte w rozporządzeniach (zarządzeniach) ministra właściwego do spraw administracji publicznej ogłoszonych w Dziennikach Ustaw i Monitorach Polskich – z uwzględnieniem, jako ostatnich, zmian wchodzących w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. na mocy rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazw niektórych obiektów fizjograficznych (Dz.U. nr 291, poz. 1711), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2011 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz zmiany siedzib władz niektórych gmin (Dz. U. nr 158, poz. 937).

    Wykaz z 2012 roku (oraz jego aktualizacja z 2015 roku) ułożony jest w formie tabeli z ośmioma kolumnami. W pierwszej kolumnie podana jest urzędowa nazwa miejscowości. Wszystkie nazwy w wykazie zostały ułożone według kolejności alfabetycznej, w przypadku nazw jednobrzmiących o pierwszeństwie decydowała alfabetyczna kolejność województwa, a następnie odpowiednio – kolejność powiatu, gminy. W sytuacji występowania jednakowych nazw miejscowości na terenie jednej gminy, nazwy ułożone są według kolejności alfabetycznej rodzaju miejscowości. Jeżeli są to części wsi o kolejności decydowała nazwa miejscowości, do której została przyporządkowana miejscowość. Analogiczna sytuacja dotyczy kolonii oraz przysiółków.
    W kolejnej kolumnie podany jest urzędowo ustalony rodzaj miejscowości. Wykaz uwzględnia 23 rodzaje miejscowości: miasto, część miasta, wieś, część wsi, osiedle, osiedle wsi, kolonia, część kolonii, kolonia wsi, kolonia kolonii, kolonia osady, osada, część osady, osada wsi, osada kolonii, osada osady, przysiółek, przysiółek wsi, przysiółek kolonii, przysiółek osady, osada leśna, osada leśna wsi, schronisko turystyczne.
    W trzech kolejnych kolumnach podano przynależność administracyjną danej miejscowości do gminy, powiatu i województwa. Siedmiocyfrowy identyfikator miejscowości z krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego (TERYT) podany jest w kolumnie szóstej – jest to stały niepowtarzalny symbol nadawany każdej miejscowości ujętej w systemie identyfikatorów i nazw miejscowości (SIMC), nie należy go mylić z również siedmiocyfrowym identyfikatorem TERYT gminy pochodzącym z systemu identyfikatorów i nazw jednostek podziału terytorialnego kraju (TERC).
    W kolumnie siódmej podane jest zakończenie dopełniacza dla nazw wszystkich miejscowości, zaś w ostatniej kolumnie wykazu podany jest przymiotnik, jednak tylko dla nazw miast i wsi.

    Zasady ustalania końcówek dopełniacza, przymiotników, a także inne uwagi dotyczące uwzględnionych w wykazie nazw zawarte zostały w uzasadnieniu do projektu rozporządzenia opracowanym w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji.




    Zmiany w wykazie urzędowych nazw miejscowości i ich części następują na podstawie ogłaszanych w Dziennikach Ustaw rozporządzeń ministra właściwego do spraw administracji publicznej w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw miejscowości oraz rozporządzeń Rady Ministrów dotyczących zmian granic miast – w wyniku nadania miejscowości statusu miasta lub rozszerzenia granic miast dotychczasowe miejscowości wiejskie (np. wsie, przysiółki, kolonie, części wsi) stają się z urzędu częścią miasta / miastem. 


Ukazały się następujące rozporządzenia zmieniające wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części:


  • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazw niektórych obiektów fizjograficznych (Dz.U. 2012 poz. 1515), zgodnie z którym ustanowiono 14 nowych nazw miejscowości, zmieniono 68 nazw (w 33 przypadkach samą nazwę miejscowości, w 6 przypadkach nazwę i rodzaj miejscowości, w 29 przypadkach tylko rodzaj miejscowości) oraz skasowano 67 nazw. 
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2013 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy (Dz.U. 2013 poz. 869), zgodnie z którym, w wyniku nadania miejscowościom statusu miasta i rozszerzenia granic miast, 11 miejscowościom zmieniono ich rodzaj na miasto (5) i część miasta (6).
  • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazwy obiektu fizjograficznego (Dz.U. 2013 poz. 1629), zgodnie z którym ustanowiono 13 nowych nazw miejscowości, zmieniono 57 nazw (w 26 przypadkach samą nazwę miejscowości, w 7 przypadkach nazwę i rodzaj miejscowości, w 24 przypadkach tylko rodzaj miejscowości) oraz skasowano 44 nazwy. 
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2014 r. w sprawie połączenia gmin, ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy (Dz.U. 2014 poz. 1023), zgodnie z którym, w wyniku nadania miejscowościom statusu miasta i rozszerzenia granic miast, 26 miejscowościom zmieniono ich rodzaj na miasto (2) i część miasta (24).
  • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 grudnia 2014 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazw obiektów fizjograficznych (Dz.U. 2014 poz. 1832), zgodnie z którym ustanowiono 5 nowych nazw miejscowości, zmieniono 39 nazw (w 14 przypadkach samą nazwę miejscowości, w 4 przypadkach nazwę i rodzaj miejscowości, w 21 przypadkach tylko rodzaj miejscowości) oraz skasowano 59 nazw.
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie ustalenia granic niektórych miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, ustalenia granic oraz zmiany nazw i siedzib władz niektórych gmin (Dz.U. 2015 poz. 1083), zgodnie z którym, w wyniku nadania miejscowościom statusu miasta i rozszerzenia granic miast, 23 miejscowościom zmieniono ich rodzaj na miasto (4) i część miasta (19).
  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazwy obiektu fizjograficznego (Dz.U. 2015 poz. 2277), zgodnie z którym ustanowiono 13 nowych nazw miejscowości, zmieniono 85 nazw (w 30 przypadkach samą nazwę miejscowości, w 5 przypadkach nazwę i rodzaj miejscowości, w 50 przypadkach tylko rodzaj miejscowości) oraz skasowano 42 nazwy.